Onderzoeker dr. Loraine Visscher (RUG) over de kracht van netwerkgericht werken binnen Community Support

Hoe maak je van ‘ja, maar…’ een ‘ja, en…’?

Professionals weten het al lang: het betrekken van het sociaal netwerk is belangrijk. Toch blijft het in de praktijk vaak lastig. Ouders schamen zich, hulpverleners stuiten op weerstand, of er lijkt simpelweg geen netwerk te zijn. “En dan hoor je al snel: ‘Ja, maar…'”, vertelt dr. Loraine Visscher, universitair docent orthopedagogiek aan de Rijksuniversiteit Groningen. “Wat ik zo waardeer in de samenwerking met Community Support, is dat zij die ‘ja, maar’ kunnen ombuigen naar ‘ja, en’.”

Onderzoek naar wat werkt
Loraine doet praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek naar effectieve hulp aan gezinnen met meervoudige en complexe problematiek. “We willen begrijpen wat echt werkt in de begeleiding van deze gezinnen. En ook: hoe kunnen we professionals helpen om die werkzame elementen beter toe te passen in hun dagelijkse werk?” Community Support is sinds een aantal jaar betrokken bij verschillende onderzoeken. “In een lopend project houden hulpverleners bijvoorbeeld bij wat ze precies doen in gezinnen, terwijl gezinnen dagelijks aangeven hoe het met ze gaat. Zo kunnen we meer zicht krijgen op het dynamische hulpverleningstraject en op wat werkt voor wie en waarom.”

Sociaal netwerk als werkzame factor
Uit eerder onderzoek kwam één werkzaam element steeds terug: het samenwerken met het sociaal netwerk van het gezin. “Dat is een krachtige factor in het bereiken van langdurige positieve verandering,” legt Loraine uit. “En het mooie is: gezinnen zelf benoemen dit ook. Ze willen hun netwerk erbij betrekken. Maar in de praktijk gebeurt het vaak niet of te weinig.” Daar zit ook direct het spanningsveld: professionals willen wel, maar lopen tegen barrières aan. “Ze horen bijvoorbeeld van ouders: ‘ik heb niemand meer’, of: ‘ik wil mijn broer niet weer om hulp vragen’. Of hulpverleners twijfelen of iemand uit het netwerk wel echt steunend is.”

We durven steeds minder hulp te vragen
Volgens Loraine speelt ook een bredere maatschappelijke ontwikkeling een rol: “We leven in een geïndividualiseerde samenleving, waarin het steeds moeilijker is geworden om hulp te vragen. Dat geldt ook voor gezinnen in de hulpverlening. Ze voelen schaamte, denken dat ze hun netwerk al te veel hebben belast, of willen niemand tot last zijn.” Juist daarom is het zo belangrijk dat hulpverleners leren hoe ze die drempel bespreekbaar maken, en hoe ze gezinnen kunnen ondersteunen in het opnieuw activeren van hun netwerk.

Van barrières naar handelingsperspectief
Precies daar maakt Community Support het verschil. “In onze workshops over het versterken van netwerkgericht werken horen we veel ‘ja-maars’. Wat Community Support doet, is die ‘ja-maars’ herkennen en ombuigen. Ze brengen praktijkervaring in, zonder de complexiteit te bagatelliseren.” Samen ontwikkelen de RUG, Community Support en de Kenniswerkplaats Jeugd Friesland op dit moment een fysieke tool die hulpverleners kan helpen in het samenwerken met sociale netwerken rondom gezinnen. “Bijvoorbeeld als een gezin zegt geen netwerk te hebben: hoe ga je dan toch het gesprek aan? Hoe onderzoek je wat er wél is?”

De combinatie van kennis en praktijkervaring
Loraine benadrukt hoe waardevol de samenwerking is. “Bij Community Support is samenwerken met het netwerk geen extraatje. Het zit in hun DNA. En ze weten precies wat professionals nodig hebben om het ook daadwerkelijk te doen. Ze brengen niet alleen kennis, maar ook bruikbare voorbeelden en praktische handvatten.” Het uitgangspunt van Community Support – werken aan samenredzaamheid in plaats van afhankelijkheid – sluit naadloos aan op de wetenschappelijke inzichten uit het onderzoek. “Uiteindelijk gaat het erom dat gezinnen zelf verder kunnen, ook als de hulpverlener straks weg is. En daarvoor is een netwerk cruciaal.”

Voor professionals: durf te blijven proberen
Wat Loraine andere professionals wil meegeven? “Ook als een netwerk in eerste instantie klein of complex lijkt: er is bijna altijd iets. Een buurvrouw, een neef, een vriend van vroeger. Iemand die iets kan betekenen. Het is de moeite waard om daar tijd in te investeren. En als het lastig wordt: zoek collega’s op, praat erover, gebruik de tools die er zijn. En vervang ‘ja, maar’ eens door ‘ja, en…’.”

Heb je vragen of ideeën? We denken graag met je mee.
Mail naar info@communitysupport.nl  – Bel 050 3117272
Meer weten? Kijk op www.communitysupport.nl